Inne ważne kierunki w meblarstwie XIX i XX wieku.

Meble windsorskie

Prowincjonalne meble angielskie – krzesła windsorskie, odegrały również dużą rolę w wytyczaniu nowych kierunków i form w meblarstwie. Rozpowszechniły się na początku XVIII wieku, opanowując obecnie cały świat. Produkowane w Anglii, szybko zdobyły uznanie w Stanach Zjednoczonych, gdzie znakomicie się zaadaptowały. Wyrabiane najpierw w Filadelfii, następnie w Bostonie, Nowym Jorku i innych miastach stały się najbardziej popularnymi meblami do siedzenia w Ameryce. Prawie zawsze były malowane na kolor zielony i czerwony, rzadziej na brązowy, niebieski, biały czy czarny. Wyrabiano je głównie z drewna cisu, wiązu, buka i jesiony – a w Ameryce z sosny, klonu, czasami dębu, hikory i jesionu. Meble windsorskie są wytwarzane do dziś – również w Polsce.

Thonet

Michael Thonet rozpoczął przemysłową produkcję mebli giętych. Podstawowymi produktami były krzesła, fotele, fotele bujane i łóżka – a następnie całe komplety do jadalni, salonu i sypialni. Początkowo formowano elementy gieto-klejone z kilku warstw drewna bukowego, które następnie okleinowano mahoniem lub orzechem. Od około 1859 roku wykonywano gięte elementy z litego drewna bukowego (rzadziej jesionowego). Po 1921 roku fabryki Thoneta rozpoczynają masową produkcję mebli giętych również ze stalowych rurek. Meble Thoneta są lekkie, często z możliwością rozłożenia przed transportem, są także dość trwałe. Zawsze oznaczano je nalepkami z nazwą: Thonet, Bracia Thonet – Wiedeń (od 1853 r.) lub Thonet – Mundus (od 1923 r.). Meble tego są również produkowane w Polsce.

Arts and Crafts

W okresie między rokiem 1875 a 1901 pojawiły się w Anglii tendencje do odrodzenia rękodzielnictwa, uszlachetnienia standardów wzornictwa i powrotu do cechowej organizacji rzemiosła meblarskiego. Poglądy te znalazły odbicie w ruchu Arts and Crafts (Sztuka i Rzemiosło). Członkowie tego ruchu byli przeciwni uprzemysłowieniu procesu tworzenia mebli i postulowali na rzecz powrotu do prac ręcznych. Wiodącymi postaciami ruchu byli John Ruskin, William Morris, Charles Voysey, Charles R. Ashbee oraz Artur Heygate Mackmurdo. W. Morris produkował meble według zasad starego rzemiosła – meble duże, drogie, z dekoracjami nawiązującymi do mebli średniowiecznych. Mackmurdo pod koniec XIX wieku zaprojektował biurko z charakterystycznymi malowanymi tulipanami, pojawiającymi się później w Arts Nouveau. Twórcy ruchu Arts and Crafts produkowali meble głównie z drewna dębu i orzecha.

Meble secesyjne

Na paryskiej wystawie (1889 r.) Emil Galle prezentuje niezwykłe meble w nieznanym stylu. Główną inspiracją były formy zaczerpnięte z natury - świata roślin i zwierząt. Odrzucał symetrię i dopuszczał kształty faliste, wydłużone i gwałtowne skręty. Styl ten w prawie każdym kraju stworzył własną odmianę i nazwę: Art. Nouveau, Jugendstil, Floreale, Berliner-Sezession, Wiener-Sezession, Modern Styl, Stile Liberty, Młoda Polska lub Secesja. Ulubionymi roślinnymi motywami zdobniczymi były lilie wodne, powoje, tatarak, osty, jemioła, cyklameny i maki, a zwierzęcymi – motyle, pawie i łabędzie. Występowały również postacie kobiece z rozwianymi włosami. Meble secesyjne (te wysokiej jakości), trudne do wykonania ze względu na krzywoliniowe kształty i niezwykłe wzornictwo stały się pretekstem do poszukiwania innych form.

Shakersi

W końcu XVIII i na początku XIX wieku religijna sekta Kwakrów, zwana Shakersami produkowała meble, które nawiązywały do stylu mebli wiejskich. Te produkowane przez ascetów meble odznaczały się wyjątkową praktycznością, prostotą i wytrzymałością. Głównymi wyrobami Shakersów były drabiniaste krzesła, stoły, ławy, łóżka, stoliki obrotowe, skrzynie, kabinety, umywalnie i biurka. Zwracano baczną uwagę na właściwy dobór materiałów i jakość wykonania. Kolorem zazwyczaj spotykanym był kolor zielony.

Meble Art Deco

Po roku 1920 wykształcił się nowy styl – Art Deco, który przetrwał do połowy lat trzydziestych. Powstały trzy nowe typy mebli – radio-kabinet, radio-gramofon i coctail-kabinet. Dość proste z początku meble w miarę rozwoju stylu stawały się coraz bardziej monumentalne. Wprowadzono ponownie do użycia stare techniki zdobnictwa: lako-podobne powłoki, barwioną i wytłaczaną skórę i wzorzyste, wymyślne okleinowanie. Nowościami było użycie luster do pokrywania powierzchni mebli i szagrynu. Czołowym przedstawicielem Art Deco był Emil Jacques Ruhlmann.

Bauhaus

W 1919 roku w Weimarze z połączenia Akademii Sztuk Pięknych i Szkoły Rzemiosł Różnych powstała nowa szkoła wzornictwa – Bauhaus. Choć szkoła istniała zaledwie 14 lat, była wówczas znanym międzynarodowym ośrodkiem rzemiosła, architektury, muzyki i malarstwa i rzeźby. Architekt, projektant i nauczyciel Walter Gropius zostaje jej pierwszym dyrektorem. Celem szkoły było zjednoczenie twórczej wyobraźni, sztuki i technologii z praktyczną wiedzą i rzemiosłem. Najbardziej znanymi projektantami Szkoły Bauhausu byli Marcel Breuer i Ludwig Mies van der Rohe.

Meble De Stijl

Powstały w Holandii De Stijl odrzuca wszystko to, co nie ma uzasadnienia konstrukcyjnego i funkcjonalnego. Najbardziej znanym przedstawicielem De Stijl był Gevritt Rietveld, który uważał, że szkielet mebla powinien być prosty – a prostotę tę należy uwidocznić. Spośród jego projektów należy wyróżnić krzesło „red blue” (1918 r.) oraz krzesło „zig-zag” (1934 r.).

Meble zakopiańskie

W 1876 roku Towarzystwo Zakopiańskie pod wpływem idei Arts and Crafts założyło w Zakopanem szkołę snycerską, przekształconą następnie w Szkołę Przemysłu Drzewnego. Główny nacisk kładziono na naukę wytwarzania mebli w stylu regionalnym Podhala. Wielkie zasługi wniósł Stanisław Witkiewicz, realizując swoje architektoniczne i wnętrzarskie pomysły ze Stanisławem Barabaszem, Wojciechem Brzegą i Wiktorem Gosienińskim. Wspólnie opracowali tekę wzorów mebli – „Styl zakopiański – pokój jadalny”. Meble zakopiańskie wykonywano z jaworu, jesiony, gruszy, wiązu górskiego i dębu. Meble te rzeźbiono i polichromowano. W dość rzadkich intarsjach spotykamy drewno cisu, kosodrzewiny i jaworu. Konstrukcja i zdobnictwo były zbliżone do drzwi chat góralskich.

Reklamy