Wałbrzych

Dolny Śląsk ma bogate tradycje ceramiczne. Szczególnie w Wałbrzychu i okolicach w początkach XIX wieku na szeroką skalę rozwija się produkcja porcelany. Oprócz dwóch poniżej opisanych dużych wytwórni porcelany, istniało wiele małych manufaktur, produkujących bardzo ciekawe wyroby. Jako że był to wówczas znany okręg uzdrowiskowy, odwiedzany licznie przez kuracjuszy, wiele przedmiotów zawiera polskie napisy, dedykacje i nazwiska - od ręki umieszczane na zamówienie. Dziś porcelana dolnośląska cieszy się wielkim powodzeniem, co można zaobserwować choćby na aukcjach internetowych, a współczesny Wałbrzych jest największym polskim ośrodkiem wytwarzającym porcelanę.

Krister, KPM - Waldenburg

Założenie fabryki - 1831.

starocie eu walbrzych W roku 1820 tkacz E.A. Rausch zakłada w Wałbrzychu niewielką manufakturę produkującą porcelanę. W roku 1829 powstaje druga fabryczka, założona z inicjatywy J.T. Hayna. Jednak obydwie manufaktury zawdzięczają swój szybki rozwój nie założycielom, lecz Ślązakowi Karlowi Kristerowi, pionierowi wałbrzyskiego przemysłu porcelanowego. Krister, malarz-ceramik, odbył wyborne praktyki w niemieckich, francuskich, węgierskich i szwajcarskich fabrykach porcelany. Doświadczony fachowiec obejmuje kierownictwo manufaktury Rauscha, następnie zaś fabryczki Hayna. Dzięki swoim zdolnościom organizacyjnym i znajomości branży w 1831 roku dzierżawi zakład Hayna, zaś w 1834 roku wytwórnię Rauscha. Od 1831 wyroby sygnował swoim nazwiskiem i ta data jest uważana za początek istnienia jego firmy.

Podstawowym znakiem rozpoznawczym zakładu staje się sygnatura KPM (Krister Porzellan Manufaktur). Dzięki podobieństwu do znaku fabryki berlińskiej oraz wysokiej jakości wyrobów następuje dynamiczny rozwój zakładu. Wyroby KPM nie ustępują swoim berlińskim odpowiednikom. Po śmierci Karla Kristera(1869) kierownictwo nad zakładem obejmuje jego spadkobierca, Robert Haenschke, a po nim jego syn, Albert Haenschke. W roku 1881 zatrudnienie wzrasta do tysiąca siedmiuset osób, co świadczy o doskonałej organizacji i dobrej passie, jaką miała fabryka w tamtym okresie. W 1920 roku zakłady zostają przekształcone w spółkę - Krister Porzellan Manufaktur Aktien-Gesellschaft, a w kolejnym roku zostają włączone do porcelanowego koncernu Rosenthala. Kryzys lat trzydziestych - podobnie jak na większości zakładów porcelanowych, odbił się na fabryce dość dotkliwie. W roku 1931 zatrudnienie spada do sześciuset osób. Problemy trwają do 1937 roku, w którym fabryka przezwycięża trudności, modernizuje urządzenia produkcyjne, zakupuje nowe piece tunelowe. W dobrej kondycji fabryka doczekała i przetrwała II wojnę światową, a po wyzwoleniu zakłady Kristera przejmują władze polskie.

Podstawowymi produktami wytwarzanymi przez KPM przez cały okres istnienia były zastawy stołowe: serwisy obiadowe i śniadaniowe, wzorowane głównie na modelach angielskich. Ograniczenie specjalizacji pozwoliło skupić się fachowcom na uzyskaniu wyrobów najwyższej jakości. Do ciekawostek możemy zaliczyć fakt wypuszczenia za przykładem Miśni porcelanowego bilonu, który był lokalną monetą płatniczą. Do nietypowych wyrobów możemy zaliczyć również wykonywane w wałbrzyskiej fabryce porcelanowe nagrobki, dziś już niezwykle rzadko spotykane na dolnośląskich cmentarzach.

Po zakończeniu II wojny światowej fabryka natychmiast rozpoczyna niewielką produkcję, wzorując się na ocalałych wzorach niemieckich, podpisując wyroby sygnaturą "KPM Made in Poland". W latach pięćdziesiątych fabryka zyskuje własny styl, zmienia też nazwę na "Wawel". Od roku 1953 znakiem firmowym jest W Wawel. Najnowsza historia to okres przekształceń własnościowych, który rozpoczął się dla fabryki w maju 1995 r. W wyniku owych przekształceń powstała Pracownicza Spółka Akcyjna, a firma przybrała nazwę Fabryka Porcelany ""Krzysztof" S.A. Zakład działa po dziś dzień.

Carl Tielsch, Altwasser - Waldenburg

starocie eu ct W 1845 roku w podmiejskim osiedlu Stary Zdrój (Altwasser) powstaje druga wałbrzyska fabryka porcelany. Jej założycielem jest radca handlowy Carl Teisch, który zachęcony sukcesami Kristera postanawia również spróbować szczęścia w branży ceramicznej. Z początku skromna fabryka rozrasta się, zwiększając zatrudnienie z 60 pracowników (1845) do tysiąca czterystu osób w 1864 roku. W tym czasie zakład posiadał aż dwadzieścia osiem pieców do wypalania porcelany. W 1858 roku Carl Tielsch kupuje nieduży warsztat ceramiczny Silbera, zaś w 1863 roku buduje własną szlamownię koalinu. Dzięki ambicjom Tielscha fabryka stara się eksportować swoje wyroby za granicę, zdobywając rynek w Meksyku. Porcelana jest prezentowana z sukcesami na targach i wystawach w Europie i na innych kontynentach.

W roku 1882, po śmierci Carla Tielscha fabrykę przejmuje jego syn, Egmont Tielsch. Ten doskonały fachowiec z wysokimi umiejętnościami kierował dalej zakładami, na początku XX wieku rozbudowując fabrykę i modernizując produkcję. W sześćdziesięciolecie istnienia zakładów (1906) Tielsch uruchamia linię pieców tunelowych, czyniąc fabrykę najnowocześniejszą wytwórnią porcelany w Niemczech. W 1917 roku zakłady Tielscha stają się spółką akcyjną, wchodząc jednocześnie w skład koncernu ceramicznego C.M. Hutschenreuther.

Podstawowym wyrobem fabryki była najwyższej jakości zastawa stołowa. Oprócz niej zakłady zasłynęły z produkcji porcelany dekoracyjnej, najwyższy poziom osiągając w latach 1860-1900. Według historyków porcelana z tego okresu dorównuje wyrobom miśnieńskim. Zachowane do dziś eksponaty możemy podziwiać we wrocławskim i wałbrzyskim muzeum. Najbardziej efektownymi produktami były: wazy, puchary i kielichy utrzymane w stylu renesansowym. Zdobią je przepiękne obfite złocenia, nakładane na ceramikę emalie i inne zdobienia, przez niektórych uważane za zbyt przeładowane. Produkowano również pomniejsze przedmioty - kałamarze, patery, żardiniery i galanterię stołową w popularnym mieszczańskim stylu biedermeier. W latach dwudziestych zakłady wytwarzały masowo zastawy stołowe, cenione i rozchwytywane ze względu na ich wysoką jakość.

Po zakończeniu II wojny światowej fabrykę, podobnie jak i inne zakłady przejmuje rząd polski. Produkcja rusza na przełomie 1945-1946 roku. Na początku wzorowano się na modelach niemieckich, z czasem nowa wykształcona kadra wypracowała własne wzornictwo. Fabryka działa do dziś, z powodzeniem konkurując na europejskim i światowym rynku ceramicznym.

------------------------------------------------------------------------------------------------ Sklep internetowy www.antykwariacik.pl poleca przepiękne obrazy olejne na płótnie oraz obrazy olejne malowane na porcelanie. W ofercie również: antyki, stylowa porcelana, mosiężne kompasy i lunety. Bezpieczne i miłe zakupy w sieci. Zapraszamy !!

Reklamy